YAHUDİLİK-Yahudi Dini-Musevîlik: Bk. Abdulkâdir Şeybe'tul-Hamd, El-Edyân'u wa'l-Firaq'u wa'l-Mezâhib'ul-Muâsıra s. 15; Bk. Râşid Abdullah el-Farhân, el-Edyân'ul-Muâsıra s. 6, 11, 27-28, 37-38, 52-58, 62-63; Bk. Ebu'l-Feth Muhammed b. Abdilkerîm b. Ebîbekr Ahmed eş-Şehrustâniyy, El-Milel wa'n-Nihal s. 1/250-262; Bk. WAMY, Günümüz Din ve Fikir Hareketleri Ansiklopedisi s. 303-310; Bk. Mehmet Zeki Canan, Ansiklopedik Din ve İnaç Sözlüğü (Dinler ve İnançlar Hakkında Özel Bilgiler Bölümü) s. 12-14; Bk. Ferîduddîn Ferit Aydın, İslâm'da İnanç Sistemi s. 49-51; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 345; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Sözlüğü s. 709-712; Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 129-181;

Yahudilikte İman: Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 149-153:

Yahudilikte İbâdet: Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 154-157;

A'dâd: Tevrât'ın 4. bölümü. Bk. Aynı dizin: Sayılar maddesi.

Ağlama Duvarı: Bk. Mehmet Zeki Canan, Ansiklopedik Din ve inanç Sözlüğü s. 4; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya İnançları Sözlüğü s. 18;

Aforoz: Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 14; Ayrıca bk. Alfabetik dizin: Lânet Maddesi.

Aggoeus: Tevrat'da adları geçen oniki peygamberden biri. Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 16;

Ahd: Allah ile sözleşme. Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 19;

Alenu: Bk. Mehmet Zeki Canan, Ansiklopedik Din ve inanç Sözlüğü s. 7;

Amina: Hz. Süleyman'ın hanımlarından. Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 37;

Amorâîm: Eski yahudilikte bilginler, aydınlar ve filozoflar anlamında kullanılan«Tannâîm» tabiri yerine daha sonra bu kullanılmıştır.. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 147;

Amos: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 38;

Ariel: Zebaniler. Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 52;

Azazel-Azâzîl:Bk. Mehmet Zeki Canan, Ansiklopedik Din ve inanç Sözlüğü s. 18; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 69;

Belia: Bk. Mehmet Zeki Canan, Ansiklopedik Din ve inanç Sözlüğü s. 26;

Bâbil Talmudu: Bk. Mehmet Zeki Canan, Ansiklopedik Din ve inanç Sözlüğü s. 20; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Sözlüğü s. 33;

Çıkış: Tevrât'ın 2. bölümü. Bk. Aynı dizin: Hurûc maddesi.

Dagon: Civar toplumların etkisiyle zaman zaman putperestleşen yahudilerin, muhtemelen, Bâbilliler ve Fenikeliler gibi Mezopotamya ve Akdeniz kavimlerinin etkisiyle taptıkları putlardan biridir. Bir diğeri de Baal'dir. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 149;

Daniel: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143;

Dinadamları: Bk. Râşid Abdullah el-Farhân, el-Edyân'ul-Muâsıra s. 46;

Elkasaid Tarîkatı: Ruhgöçüne inancı bu tarîkatın özelliklerindendir. Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 134;

Elohim: İbranca Allah demektir. Aslında «Eloh» Allah demektir, «Elohîm» ise, arapçada (haşa!} «Allahûn, ya da Allahîn» şeklinde çevirisi yapılabilecek bir anlam vermektedir ve «Allahlar» demektir! Bu da Yahudilerin, Hz. Musâ'dan sonra saplandıkları şirkin açık izlerini kanıtlamaktadır. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 150; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 134;

Eremyâ ve Esbât: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Sözlüğü s. 89;

Ester: Eski Ahd'in bölümlerinden. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143;

Eş'iyâ (İşaya) : Mevcut Tevrât'a göre Eski Ahid'de, adını taşıyan bir bölümün yazarı ve peygamberlerden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 144;

Evâmir-i Aşere: Bk. Aynı dizin: On emir maddesi.

Eyyûb: Peygamberlerden birinin adı ve aynı zamanda Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143;

Ezrâ: Tevrât'ı düzenleyen hahamın adı ve aynı zamanda Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143;Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 151;

Ferîsîlik: Bk. Râşid Abdullah el-Farhân, el-Edyân'ul-Muâsıra s. 74; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 102;

Fısıh: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 105;

Habakkuk: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 119; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 178;

Haggay: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143;

Hamân: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 132; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 179;

Hamursuz: «Fatıyr'u Sıhyûn-Siyon yufkası»> Pesah- Pπaques: Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 155; Bk. Nejîb el-Kîlânî, Dem'un L'i-Fatıyr'i Sıhyûn (Roman,kitabın tamamı)

Hanuka: Yunanlılardan kurtuluş günü. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 156;

Hârûn: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 139;

Hezekiel: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 153;

Hoşea: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s.164;

Hûd: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 165;

Hurûc: Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 139;

Hüdhüd: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 170;

İlyâs: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 191;

İshâk: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 205;

İsrâîl: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 209;

İşaya: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 213;

Kârûn: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 217;

Kabal-Kabala-Kabalizm:Yahudilikte bâtınîliğin ve tasavvufun kaynağı olan kitap. Tevrât'ın mistik tefsîridir. Bk. Mehmet Zeki Canan, Ansiklopedik Din ve inanç Sözlüğü s. 35; Bk. Age. s. 124; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 218; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 231; Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 147-148;

Kamış Bayramı: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 229; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 237;

Kelîmullhah: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s.241;

Kenan: İncile göre dört peygamberin adı. Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 250;

Kerrûbî: Allah'a en yakın melek. Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 252; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Sözlüğü s. 244;

Ketûbîm: «Yahudilerin kutsal kitabının üçüncü bölümü.» Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 246; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 253;

Kidron: Kıyâmet vâdisi. Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 261;

Kipur: Büyük oruç.Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 156;

Kurayza Gazâsı: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 271;

Levi'liler: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 286; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 290; Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 139;

Malaki: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 295;

Medyen Keşişleri: İsrâiloğulları peygamberlerini yalanlayan sapkın bir gruptur. Bk. Kur'ân-ı Kerîm, Hacc Suresi (Ashâb'u Medyen sözleri) âyet: 44; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 312;

Mesyanizm: Yahudilikte mesin inancı. Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inanç­ları sözlüğü s. 325;

Mezmûr: Kutsal şiirler; Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 337; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 328;

Mezuah: Muska. Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 328;

Mika: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü 338;

Mişnah: Talmud'un bir bölümüdür. Bk. Ferîduddîn Ferit Aydın, İslâm'da İnanç sistemi s. 50; Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 347; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 334;

Nâhûm: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 402;

Nehemya: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 424;

Neşîdeler Neşîdesi: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 426;

Obadya: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 440;

On Emir: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü (Evâmir-i aşere maddesi) s. 92; Bk. Age. s. 440; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 149; Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 136;

Pentateuque: Yunanca beş kitap anlamında Tevrat'ın adıdır. Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 402; Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 129;

Peygamber: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 463;

Peygamberler: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 466;

Purim: Esâretten kurtuluş bayramı. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 156;

Reşâbîler: Tevrât'a göre bir topluluk. Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Sözlüğü s. 418;

Roş Aşana: Yılbaşı bayramı (16. Eylül). Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inanç­ları sözlüğü s. 436; Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 156;

Sabatay Sevi: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s.495;

Sadûqîlik: Ahiret inancına yer vermeyen mezhep. Bk. Râşid Abdullah el-Farhân, el-Edyân'ul-Muâsıra s. 75;

Sâmiriyy: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 508;

Samuel I. ve II. : Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 509; Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 142;

Sayılar: Tevrât'ın 4. bölümü. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 139;

Sebt: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 516;

Sodom: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 544;

Sukkot: Kamış bayramı, çölün anısı. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 156;

Süleymân'ın Meselleri: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143;

Şabbat: Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 155; Cumartesi tatili. Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 567; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 476;

Şebaot:Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 574;

Şavvot-Şabbuot (Pentécôte): Gün bayramı. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 156;

Tabût'ul-ahd: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 599;

Talmûd-Talmut-Telmûd: Tevrat'ın yahudilerce yapılan tefsiri. Biri Kudüs Talmud'u, diğeri ise Bâbil Talmud'u olmak üzere iki tanedir. Kudüs Talmud'u yahudilerce reddedilmiştir; Bâbil Talmud'u ise M. S. III. yy. da Mişna tarafından yazılan Talmud'a dayanır. Bu yüzden iki bölümden oluşur: Biri asıl metin olan Mişna'dır; Diğeri ise Bâbil dili ile karışık olarak yazılmış bulunan Guemara'dır. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143; Bk. Abdulkâdir Şeybe'tul-Hamd, El-Edyân'u wa'l-Firaq'u wa'l-Mezâhib'ul-Muâsıra s. 23-25; Bk. Râşid Abdullah el-Farhân, el-Edyân'ul-Muâsıra s. 115-118; Bk. Mehmet Zeki Canan, Ansiklopedik din ve inanç sözlüğü (özet Bilgiler) s. 14; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 613; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 489;

Tâlût: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 613;

Tannâîm: Eski yahudilikte bilginler, aydınlar ve filozoflar anlamında kullanılmıştır. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 147;

Tekvîn: Tevrât'ın birinci Bölümü: Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 139; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 635;

Terah: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 640;

Tesniye: Tevrât'ın 5. bölümü. Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 504; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 646; Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 139;

TEVRAT-Tevrât: Bk. Abdulkâdir Şeybe'tul-Hamd, El-Edyân'u wa'l-Firaq'u wa'l-Mezâhib'ul-Muâsıra s. 17-22; Bk. Age. (Tevrat'da Allah-Peygamber Kavramı maddesi) s. 26-29; Bk. Age (Tevratta tahrif maddesi) s. 18-22; Bk. Râşid Abdullah el-Farhân, el-Edyân'ul-Muâsıra s. 110-114; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 653; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 506; Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 138-148, 173-181; Ayrıca bk. HIRİSTİYANLIK maddesi, Tevrât altbaşlığı.

Tevrât'ın Tefsirleri: Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 147-148;

Tsefanya: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 659;

Tûr: Allah Teâlâ'nın Hz. Mûsâ'ya hitap ettiği kutsal tepe. Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 662;

Tuvâ: Allah Teâlâ'nın Hz. Mûsâ'ya hitap ettiği, Sînâ Dağı'ndaki kutsal vâdî. Bk. Kur'ân-ı Kerîm: Tâhâ-20/12; Nâziât-79-/16; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 662;

Uriel: «Yahudi meleklerinden biri» Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 673;

Urim: «Kutsal büyü zarları, ya da çubukları». Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 673;

Uriya: «-Sözde- Hz. Davud'un, karısını elinden almak için uzaklaştırdığına inanılan subayın adı.». Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 674;

Uşmuîl: Peygamber olduğu ileri sürülen bir şahsiyet. Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 676;

Uzeyr-Üzeyir: Kur'ân-ı Kerîm'de adı geçen ve peygamber olup olmadığında ihtilaf bulunan şahsiyet. Bk. Kur'ân-ı Kerîm: Tewbe-9/30; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 684;

Vaşti: «Yahudi inançlarına göre İran hükümdârı Ahasverus'un karısının adı.» Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 698;

Vaaz: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143;

Yabusi: Yahudi terminolojisinde Kudüs'ün adı. Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Sözlüğü s. 707;

Yahova: Yahudilikte Allah'a verilen ad. Onlara göre Yahova milli ilhah'tır. Tarîkatçılar, Kur'ân-ı Kerim'de Allah Teâlâ'yı simgeleyen «Hu» zamirine spekülatif yorumlar getirerek bunu «Ya hu» şekline çevirmiş ve İslâm'a mal etmek istemişlerdir. Bk. Ahmet Kahraman, Denler Tarihi s. 151; Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 708; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 558;

Yahova Günü: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 709;

Yahova'nın sesi: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 709;

Yahuda: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 709;

Yahudi: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 709;

Yahudilik: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 710-712;

Yahya: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 712;

Yedi kollu Şamdan: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 718;

Yeroboam: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 723;

Yetro: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 723;

Yoab: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 726;

Yoel: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143;

Yom Kipur: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 727;

Yûnus: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143;

Zebûr: Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 739;

Zekeriyya: Eski Ahd'in bölümlerinden biri. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 143;

Zohar: Kabala'nın bir bölümü. Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Söslüğü s. 754; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 574;

--------------------

•Yahudi Mezhep ve Tarikatları Dizini:

Ferisîlik ve Ferîsiler: Tutucu bir yahudi mezhebi. Bk. Mehmet Zeki Canan, Ansiklopedik Din ve İnaç Sözlüğü s. 54, 58; Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 155; Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 158;

Essenîler Mezhebi: Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 145; Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 159;

İnânîler: Bk. Ebu'l-Feth Muhammed b. Abdilkerîm b. Ebîbekr Ahmed eş-Şehrustâniyy, El-Milel wa'n-Nihal s. 1/256;

İsevîler: Bk. Ebu'l-Feth Muhammed b. Abdilkerîm b. Ebîbekr Ahmed eş-Şehrustâniyy, El-Milel wa'n-Nihal s. 1/257;

Karâîler: Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 1160; Bk. Râşid Abdullah el-Farhân, el-Edyân'ul-Muâsıra s. 75; Bk. Yrd. Doç. Dr. Şaban Kuzgun, Hazar ve Karay Türkleri (kitabın tamamı).

Mandeizm: Yahudilere göre sapkın bir tarîkat. Asıl adı Sâbiîlik'dir. Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü (Mandeizm Maddesi) s. 300; Bk. Age. (Sâbîlik Maddesi) s. 440;

Muşkânîler: Bk. Ebu'l-Feth Muhammed b. Abdilkerîm b. Ebîbekr Ahmed eş-Şehrustâniyy, El-Milel wa'n-Nihal s. 1/258;

Sâbiîlik: Sâbiîlerce, ilk proto-din olarak tanımlanır. İslâm'dan önceki muharref semêvî dinlerin birçok geleneklerini korumaktadır. Bu nedenle Sâbiîliğin, Yahudîliğin ya da Hıristiyanlığın yozlaşmış bir şekli olduğunu ileri sürenler bile vardır. Bk. Dr. Şinaşi Gündüz, SABİİLER -Son Gnostikler- (Kitabın tamamı); Bk. WAMY, Günümüz Din ve Fikir Hareketleri Ansiklopedisi s. 239-245; Ayrıca bk. Aynı dizin: Mandeizm Maddesi. Bk. Orhan Hançerlioğlu, İslâm İnançları Sözlüğü s. 497; Bk. Age. (Halâ=Khalâ-Boşluk-) s. 130; Bk. Ebu'l-Feth Muhammed b. Abdilkerîm b. Ebîbekr Ahmed eş-Şehrustâniyy, El-Milel wa'n-Nihal s. 2/307; Bk. Age. (El-Hırnâniyye maddesi) s. 365; Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 55-58;

Sadûkîler: Ferîsîliğe karşı kurulmuştur. Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya inançları sözlüğü s. 441; Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 158;

Sâmirîciler-Sâmira: Bk. Ebu'l-Feth Muhammed b. Abdilkerîm b. Ebîbekr Ahmed eş-Şehrustâniyy, El-Milel wa'n-Nihal s. 1/260;

Terapötler (Thérapettes): İskenderiye yahudileri tarafından kurulan bir mezheptir. Bk. Ahmet Kahraman, Dinler Tarihi s. 160;

Yoz'ânîler: Bk. Ebu'l-Feth Muhammed b. Abdilkerîm b. Ebîbekr Ahmed eş-Şehrustâniyy, El-Milel wa'n-Nihal s. 1/258;

-----------------

•Sâmî İnançları: Bk. Orhan Hançerlioğlu, Dünya İnançları Söslüğü s. 444;